Stoffen

Martindale meet hoeveel wrijvingen een stof verdraagt voor er slijtage optreedt. Kvadrat beschrijft het toestel zo: het werkt in intervallen van vijfduizend wrijfbewegingen in een achtvormige beweging, en de test loopt tot twee draden doorgesleten zijn. De Amerikaanse Wyzenbeek-test wrijft in plaats daarvan langs ketting en inslag, wat andere getallen oplevert.

Bron: Kvadrat, Understanding key fabric performance indicators

Wat merken in de praktijk halen: Kvadrat Hallingdal 65 en Canvas 2 komen op 100.000 toeren; Zimmer + Rohde geeft binnen één collectie een reeks van 30.000 voor Linen Look tot 100.000 voor Shades, Plus en Zoom; Romo Linara noteert 36.000 en zet daar Wyzenbeek 100.000 naast; Dedar Twillman haalt 80.000; Lelievre Natto 55.000. Kendix legt de grens voor decoratief gebruik op 20.000, intensief boven 30.000 en zeer intensief boven 40.000.

Bronnen: Kvadrat productfiches Hallingdal 65 en Canvas 2 - Zimmer + Rohde, Infinity Easy Care - Romo, Linara - Dedar, Twillman - Lelievre, Natto 4227 - Kendix, Specifications

Pilling is de vorming van pluisbolletjes. De schaal loopt van 1 tot 5, waarbij 1 ernstige pilling betekent en 5 geen. Kvadrat aanvaardt enkel graad 3 tot 5 en beveelt 4 tot 5 aan voor zwaar gebruik.

Lichtechtheid loopt van 1 tot 8. Kvadrat hanteert minimaal graad 5 en raadt 1 tot 3 af; 4 tot 5 volstaat bij matige zoninval, 6 tot 8 is voor sterk belichte plaatsen en buiten. Kendix vertaalt dat naar de praktijk: lichtechtheid 6 betekent lichte verkleuring na ongeveer twee jaar. Creation Baumann noteert per stof een waarde, bijvoorbeeld 6 tot 7 voor Alphacoustic II en Dimmer IV.

Zimmer + Rohde geeft bij Infinity Easy Care wrijfechtheid graad 4 tot 5 en lichtechtheid gemiddeld 5 tot 7. Dedar Twillman noteert lichtechtheid groter dan of gelijk aan 6.

Bronnen: Kvadrat, key fabric performance indicators - Kendix, Specifications - Creation Baumann productfiches - Zimmer + Rohde, Infinity Easy Care - Dedar, Twillman

Libeco beschrijft de weg van vlas tot linnen: de plant groeit ongeveer honderd dagen tot een meter hoog; Belgie, Frankrijk en Nederland zijn samen goed voor tachtig procent van de wereldproductie. Het roten duurt twee tot zes weken naargelang het weer - te kort en de vezel laat niet los, te lang en de treksterkte daalt. Na zwingelen en hekelen blijft de zuiverste vezel over. Meer dan negentig procent van het garen komt uit Europese spinnerijen, en in de weverij wordt de luchtvochtigheid constant gehouden.

Linnen absorbeert tot twintig procent van zijn eigen gewicht aan vocht; de holle vezelstructuur zorgt voor thermoregulatie en de vezel is UV-bestendig.

Bron: Libeco, Linen's craftsmanship from fiber to fabric en About linen

Voor buiten is de vezelkeuze anders. Zimmer + Rohde gebruikt spinsel-geverfde acryl in Bain de Soleil, Fil du Temps en Escale: extreem kleurecht, bestand tegen zout water, chloorwater en zonnecreme, tegen schimmel, meeldauw en motten, en sneldrogend. Romo Arbi Outdoor heeft een pool van honderd procent acryl, is schimmel- en waterbestendig en kleurecht tegen chloor en zout water.

Bronnen: Zimmer + Rohde, Outdoor - Romo, Arbi Outdoor 7954/03

De meeste decoratiestoffen zijn rond 140 cm breed: Romo Linara 140, Zimmer + Rohde Infinity Tweed 141, Lelievre Natto 136, Romo Yara 138. Daarnaast bestaat er een hele klasse stoffen op grote breedte, bedoeld om raamhoog en dwars verwerkt te worden zodat er geen horizontale naad in de baan komt: Creation Baumann weeft standaard op 300 cm, Kvadrat geeft aan dat zijn gordijnstoffen breder zijn dan 280 cm, Nya Nordiska Avanti CS is ongeveer 330 cm, Zimmer + Rohde Go FR 330 cm en Penthouse FR 300 cm.

Bij een dessin met rapport gaat er stof verloren bij het aansluiten van de banen. Creation Baumann Voile Tinto heeft een rapportbreedte van 295 cm en rapporthoogte 0. Zimmer + Rohde Zephyr noteert een rapport van 4 cm breed op 7 cm hoog. Hoe groter het rapport, hoe meer verlies - wij rekenen dat voor u uit.

Bronnen: productfiches Romo, Zimmer + Rohde, Lelievre, Creation Baumann, Kvadrat en Nya Nordiska

Een gordijn dempt galm, en dat is meetbaar. De geluidsabsorptiecoefficient alfa w loopt van 0 tot 1 en wordt ingedeeld in klassen A tot E. Kvadrat publiceert bij elk gordijn twee waarden - vlak en geplooid - en het verschil toont wat plooien opbrengt.

Bron: Kvadrat productfiches, gemeten volgens EN ISO 354 en EN ISO 9053-1

De reeks laat zien wat de doorslag geeft: hoe hoger de luchtstromingsweerstand, hoe meer het doek absorbeert. Air 4 laat lucht bijna ongehinderd door en dempt vrijwel niets; Drops Acoustic haalt geplooid 0,55.

Creation Baumann weeft een hele reeks stoffen speciaal daarvoor, alle 300 cm breed en in Trevira CS: Alphacoustic II 126 g en alfa w 0,60; Betacoustic 125 g en 0,65; Deltacoustic 125 g en 0,60; Zetacoustic 134 g en 0,65; Sinfoniacoustic 105 g en 0,60; Megacoustic 205 g en 0,70. Zimmer + Rohde Penthouse FR haalt 0,70, klasse C.

Ook de opstelling telt. Creation Baumann mat hetzelfde Acoustic Stripes-systeem in twee posities: voor de wand van de galmkamer haalt het gesloten alfa w 0,90 en klasse A, vrij hangend in dezelfde ruimte nog 0,50. Halfopen zakt het naar 0,45 en open naar 0,35.

Bronnen: Creation Baumann productfiches en Acoustic Stripes Comparison Chart - Zimmer + Rohde, Penthouse FR 10911-998

Creation Baumann meet de lichtdoorlating van zijn zonwerende doeken en publiceert de cijfers per kleur. Transmissie is wat er doorkomt, reflectie wat er teruggekaatst wordt, absorptie wat het doek opneemt.

Bron: Creation Baumann, Glare and Heat transmission values overview

Verduistering werkt bij Creation Baumann via absorptie, niet via reflectie; de kleuren worden ingedeeld naar verduisteringsgraad licht, regelmatig en donker. Midnight weegt 360 g per vierkante meter en haalt alfa w 0,95; Moonlight 403 g en 0,90; Dimmer IV 260 g op 150 cm breed, alfa w 0,60 en 23.000 martindale.

Kvadrat Tonight is een geweven blackout: de verduistering komt uit een hogere garendichtheid in de weefstructuur, niet uit een coating. Het doek bestaat voor zeventig procent uit gerecycleerd polyester en haalt geplooid alfa w 0,90, klasse A.

Bronnen: Creation Baumann, Blackout fabrics en productfiches - Kvadrat, Tonight en Twilight

Umbrosa geeft voor zijn doeken exacte cijfers: Sunbrella is honderd procent acryl van 260 g per vierkante meter, Solidum 250 g. Beide halen kleurechtheid 7 op 8 - de bovengrens van de blauwschaal - zijn waterafstotend, wasbaar op 30 graden en hebben vijf jaar waarborg. Die 7 op 8 is precies wat vezelgeverfde acryl onderscheidt van oppervlakgeverfd doek: het pigment zit in de vezelmassa in plaats van erop.

Zimmer + Rohde haalt over zijn buitengamma martindale 30.000 tot 100.000 en geeft de reinigingsmethode mee: stofzuigen, niet-vette vlekken met een kop warm water en een halve theelepel wasmiddel, bleekmiddel enkel in verdunning een op vijfentwintig met onmiddellijk naspoelen, drogen aan de lijn en niet in direct zonlicht.

Romo Arbi Outdoor komt op 100.000 martindale severe contract, 143 cm breed, Oeko-Tex 971521.O en PFAS-vrij - met de uitdrukkelijke vermelding dat het niet voldoet aan de Britse brandvoorschriften voor binnenstoffering.

Bronnen: Umbrosa, Fabrics of the Umbrosa umbrellas - Zimmer + Rohde, Outdoor - Romo, Arbi Outdoor 7954/03 en Yara 7892/01

Voor een woning speelt dit zelden, voor een hotel, een praktijk of een kantoor wel. Lelievre legt de normen zelf uit in zijn glossarium: EN 1021 deel 1 is de sigarettest, deel 2 de luciferstest. BS 5852 kent Source 0 voor de sigaret, Source 1 voor de lucifer en Crib 5 voor zwaardere omstandigheden, specifiek voor zittingen en kussens. M1 volgens NF P 92-503 is de Franse classificatie voor openbare gebouwen en meet de snelheid van vlamuitbreiding en de rookontwikkeling. IMO 7 geldt voor leef- en werkruimten op schepen, IMO 8 voor hutten en sanitair.

Romo publiceert per collectie welke van die normen gehaald worden, met daarnaast BS 5867 deel 2 type B en C voor contractgordijnen, BS 7175 voor beddenspreien, EN 13773 voor contractgordijnen, NFPA 260 en 701 voor de Verenigde Staten en IMO 7, 8 en 9 voor de scheepvaart.

Kvadrat Hallingdal 65 draagt onder meer EN 1021-1 en 2, BS 5852 part 1 en Crib 5, CAL Bulletin 117-2013, NFPA 260 en 701, EN 13501 C-s2 d0, ASTM E84 klasse A en B en IMO FTP.

Trevira CS is permanent brandvertragend: de eigenschap zit in de vezel en verdwijnt niet bij het wassen. Creation Baumann, Zimmer + Rohde en Nya Nordiska gebruiken het voor hun projectgordijnen.

Bronnen: Lelievre, NF Fabric Standards Glossary - Romo, fire ratings per collectie - Kvadrat productfiches - Creation Baumann, Zimmer + Rohde en Nya Nordiska productfiches

Dedar publiceert in zijn onderhoudsvoorschrift indicatieve krimpwaarden per vezel. Die verklaren waarom een linnen gordijn anders behandeld moet worden dan een polyester.

Bron: Dedar, Care and maintenance

Dedar zelf raadt handwas op maximaal twintig graden aan met een halfvolle trommel en een korte zachte centrifuge, dagelijks onderhoud met een plumeau of zachte borstel, en vlekken deppen met een witte microvezeldoek met een halfprocent ammoniakoplossing.

Kvadrat noteert per stof de krimp - Hallingdal 65 ongeveer nul procent in beide richtingen, Lumo twee procent in de ketting - en geeft als onderhoud: niet wassen, professioneel reinigen, niet bleken, niet in de droogkast, strijken tot 150 graden, stofzuigen op half vermogen. Nya Nordiska geeft voor Avanti CS ongeveer een procent krimp.

Bronnen: Kvadrat productfiches - Nya Nordiska, Avanti CS - Creation Baumann productfiches