Passementerie

Passementerie heeft een vaktaal die grotendeels Frans gebleven is. Pierre Frey omschrijft een galon als een dik lint dat op gordijnen wordt aangebracht om ze te versieren, of rond tapijten als verfijnde afwerking. Een embrasse is een koord of band die het gordijn terughoudt; het meest gebruikte model is een gros câblé van twee centimeter diameter. Een ganse is een fijn koordje dat de rand van een kussen of een tafelrok onderlijnt. Een passepoil is een jonc met wisselende diameter, overtrokken met een strook stof.

Bron: Pierre Frey, Lexique

Samuel & Sons hangt er maten aan. Een galon loopt van 3/8 duim tot 3 duim of breder. Een gimp, het smalle siergalon dat over nieten en naden gaat, blijft doorgaans onder de halve duim. Een koord meet 1/8 tot 1/2 duim of meer en bestaat met of zonder lip, waarbij die lip de stoffeerder toelaat het koord in de naad mee te stikken. Een bouillonfranje bestaat standaard in 12 en 21 centimeter.

Bron: Samuel & Sons, Tailor Made: Innovative Drapery and Curtain Applications

Bron: Osborne & Little, Samuel & Sons en Designers Guild, productfiches

De maten staan bij de Angelsaksische huizen in duim. Samuel & Sons geeft de omrekening zelf mee: 3 mm is 1/8 duim, 10 mm is 3/8, 25 mm is 1 duim, 50 mm is 2 duim; één yard is 36 duim of 0,9144 meter.

Bron: Samuel & Sons, Tailor Made

Declercq Passementiers noemt vier technieken bij naam: guipure, tressage, moulinage en tissage. Het huis stelt dat tachtig procent van de fabricage volledig met de hand gebeurt, volgens zeer oude technieken. Het werkt met drie productiewijzen naast elkaar: mechanische jacquardgetouwen voor complexe geweven galons, handweven voor fijne crêtes, fluwelen galons en getorste franjes, en bankwerk voor wat niet te mechaniseren valt, zoals kwasten.

Bron: Declercq Passementiers, La maison

Lelièvre zet er een tempo op: handweven vordert met enkele centimeters tot enkele meters per dag, naargelang de complexiteit. En over het knopen van een nieuwe ketting: als er twaalfduizend draden zijn, zijn er twaalfduizend knopen. Het jacquardsysteem was volgens het huis in 1806 in de eigen ateliers geïnstalleerd en verfijnd.

Bron: Lelièvre, Savoir-faire

Passementerie is bijna nooit uit één vezel gemaakt. De samenstellingen op de fiches lopen van eenvoudig tot zeer gemengd.

Bron: Osborne & Little en Samuel & Sons, productfiches

Voor buiten wordt bewust naar andere vezels gegrepen. Samuel & Sons weeft zijn Terrace-lijn in honderd procent massa-geverfd acryl, bestand tegen uv, schimmel en vlekken en bleekbaar; de Saisons-lijn in massa-geverfd polyolefine. Romo weeft de Tambor-franje in honderd procent polyacryl, kleurvast tegen licht, chloor en zout, schimmel- en vlekwerend en PFAS-vrij.

Bron: Samuel & Sons, Terrace en Saisons Performance - Romo, Tambor Fringe uit de Jacuba-collectie

Hier valt vooral op wat ontbreekt. Osborne & Little vermeldt op elk van zijn nagekeken galons en franjes bij brandklasse eenvoudigweg "niet van toepassing", en ook bij de vraag of het artikel brandvertragend behandeld kan worden. Designers Guild gaat een stap verder en zet op zijn galons de vermelding "niet voor bekleding", met gebruik beperkt tot kussens, gordijnen en raamdecoratie.

Bron: Osborne & Little en Designers Guild, productfiches

Op weefselniveau is er wel een kader. Lelièvre omschrijft ignifugatie als een behandeling van textiel met onbrandbare stoffen om brandgevaar te verminderen of de vlamuitbreiding te vertragen, met een klassering als M0 en M1 tot gevolg. Het huis voegt er twee waarschuwingen aan toe: de behandeling is afgeraden voor zitmeubelen, en niet elke stof laat zich ignifugeren. Pierre Frey stelt dat al zijn stoffen met non-feu-vezels de M1-certificatie halen.

Bron: Lelièvre, Traitements spécifiques - Pierre Frey, Lexique

Voor kussens rekent Samuel & Sons een naadtoeslag van ongeveer een halve tot vijf achtste duim, met de opmerking dat dit per atelier verschilt. Het huis koppelt de franjelengte ook aan de toepassing: een franje van drie duim volgt de lijn van een draperie, een langere franje hoort onderaan een zetel, fauteuil, poef of tafelrok.

Bron: Samuel & Sons, Tailor Made: Innovative Pillow Applications en Drapery Applications

Designers Guild waarschuwt dat meubelstoffen bij het wassen zes tot acht procent kunnen krimpen en raadt aan minstens vijf procent extra lengte te rekenen. Romo raadt af gordijnen op exacte lengte te maken, dus precies tot de vensterbank of net op de vloer, omdat temperatuur en vochtigheid het gordijn in situ doen bewegen.

Bron: Designers Guild, Product Care - Romo, FAQ

Voor het onderhoud is de lijn eenduidig: wekelijks stofzuigen met een geschikt opzetstuk, en verder niet wassen. De galons van Designers Guild dragen de code niet wassen, chemisch reinigen met het zachte P-proces, niet strijken, niet in de droogkast, niet bleken. Bij Osborne & Little staat bij Pavilion Braid uitdrukkelijk dat er niet met tetrachlooretheen gereinigd mag worden.

Over zijde is Designers Guild ronduit: zijde heeft in het algemeen een lage lichtechtheid en klachten over verkleuring worden niet aanvaard. Alle stoffen verkleuren uiteindelijk, zegt hetzelfde huis, en het advies luidt gordijnen altijd te voeren en overdag zo ver mogelijk van het raam weg te trekken.

Bron: Designers Guild, Product Care - Osborne & Little, Pavilion Braid T815