Zonwering

Velux geeft voor zijn dakvensterproducten harde percentages. Het lichtwerende buitenscreen haalt tot 87 procent hittewering en tot 3 graden koeler binnen, met een zwart doorschijnend netweefsel met PVC-coating dat getest is op degradatie door wind, uv-straling en warmte; het weefsel vermindert bovendien het regengeluid op het venster tot de helft.

Bron: Velux, Buitenbescherming

Het verduisterende buitenscherm heeft een doek in polyester met dubbelzijdige PVC-coating, verstevigd met horizontale aluminium lamellen en met aluminium zijgeleiders. Motorisering op zonne-energie zonder bekabeling, met afstandsbediening en app, en vijf jaar waarborg. Het rolluik dempt regen- en hagelgeluid tot de helft.

Bij screendoeken is de openheidsfactor het bepalende cijfer: het percentage open weefsel. Silent Gliss zet het rechtstreeks in de naam van het doek - Versascreen 1-10%, Multiscreen 1-10%, Atracor 3%. Hoe lager het percentage, hoe meer zon er tegengehouden wordt en hoe minder doorzicht er overblijft.

Squid geeft voor zijn raamtextiel dat de transparante uitvoering tot 3 graden koelt en een derde van de zonnestralen reflecteert, geschikt voor HR++ glas; de opaque uitvoering houdt tweemaal meer natuurlijk licht tegen en koelt sterker.

Bron: Silent Gliss, Roller blind systems - Squid, Wat is Squid raamfolie

Umbrosa geeft voor de Icarus de volledige materiaalopgave: doek honderd procent acryl van 260 gram per vierkante meter, baleinen in glasvezel met een diameter van 12 mm, mast in gepoederlakt aluminium, draagframe in Geomet gecoat staal van 8 mm met nylon van 1 mm, wielen in zelfsmerend nylon en handgreep in inox.

De doeken zelf: Sunbrella honderd procent acryl van 260 gram, Solidum 250 gram, beide met kleurechtheid 7 op 8, waterafstotend, wasbaar op 30 graden en met vijf jaar waarborg. Paraflex bestaat rond in 270 en 300 cm en vierkant in 190 en 230 cm; de modellen van 2,7 en 3 meter vragen verplicht het hedendaagse armtype. Ingenua schaduwdoeken zijn er driehoekig, vierkant en rechthoekig, met masten in aluminium of gelakt zwart.

Umbrosa produceert in België.

Bron: Umbrosa, technische fiche Icarus, Fabrics of the Umbrosa umbrellas, Spectra, Paraflex en Ingenua

Buitenzonwering wordt volgens EN 13561 in vier windweerstandsklassen ingedeeld. De klasse zegt tot welke windsnelheid het scherm uitgerold mag blijven, niet hoeveel het gesloten verdraagt.

Bron: markilux, Technical Information - EN 13561

Wat de systemen halen loopt sterk uiteen. Renson geeft voor Fixscreen 100 Slim en Fixscreen Ready 100 Slim windklasse 3 volgens EN 13561:2004, met een gegarandeerde windweerstand tot 130 km/h in gesloten toestand; bij een vrijstaande toepassing zakt die garantie naar 60 km/h. Harol test het knikarmscherm PR220 tot klasse 2. markilux stelt dat zijn knikarmschermen bij correcte montage aan klasse 2 voldoen. Brustor geeft per model: B-24 Elite tot 39 km/h, B-24 Prestige tot 49 km/h, en 5 tot 6 beaufort voor de B-25, B-27, B-35 en B-38.

Bron: Renson, technische fiches Fixscreen 100 Slim en Ready - Harol, Technische fiche PR220 - markilux, Technical Information - Brustor, Sun Protection 2018

De gtot-waarde geeft het aandeel zonne-energie dat door de zonwering en de beglazing samen de ruimte binnendringt. EN 14501 zet er een klasse-indeling op, waarbij een lagere waarde beter is.

Bron: EN 14501 - Copaco, Sergé zonweringdoeken, technische fiche L3001100-A

De waarde geldt altijd voor een doek in combinatie met een bepaalde beglazing. De referenties zijn beglazing C, laag-emissief dubbel glas met U 1,2 W/m²K en g 0,59, en beglazing D, reflecterend laag-emissief glas met U 1,1 en g 0,32. Zonder die vermelding is een g-waarde niet vergelijkbaar.

Renson zet de eigen doeken op een rij met hun bereik over alle kleuren: Screen Sergé 5% van 0,08 tot 0,15, Soltis 86 van 0,12 tot 0,21, Soltis 92 van 0,05 tot 0,15, Rensonscreen polyester van 0,08 tot 0,22, Rensonscreen Opaque van 0,02 tot 0,04, en de blackoutdoeken op 0.

Bron: Renson, Typologie screendoeken - Copaco, Sergé technische fiche

Bij eenzelfde screendoek verandert enkel de kleur, en toch verschuiven alle waarden. Copaco publiceert voor Sergé 1% de volledige reeks. De kolommen zijn zontransmissie, zonreflectie, zonabsorptie, lichttransmissie en gtot bij referentiebeglazing B.

Bron: Copaco, Brochure OUT Sergé 1 v2020

Bron: Copaco, Renson, Mermet en Serge Ferrari, technische fiches

De sterkte wordt gemeten volgens EN ISO 1421 voor de breeksterkte en EN ISO 4674-1 voor de scheursterkte. Copaco Sergé 1% haalt 321 daN per 5 centimeter in de ketting en 277 in de inslag; Sergé 600 haalt 260 en 225, met een scheursterkte van 8,5 en 7,5 daN. Soltis 86 komt op 230 daN in de ketting met een scheursterkte van 45 daN, wat de biaxiale voorspanning van dat weefsel verklaart.

Bron: Copaco, Sergé fiches - Serge Ferrari, Soltis 86 - EN ISO 1421 en EN ISO 4674-1

Voor knikarmschermen wordt geen screendoek maar massa-geverfd acryl gebruikt. Dickson zet de eigen gamma's naast elkaar; de waterkolom geeft aan hoeveel waterdruk het doek verdraagt voor het doorlaat.

Bron: Dickson Constant, overzicht zonweringdoek gamma's

Van Orchestra zegt Dickson dat het honderd procent in de massa gekleurd acryl is met een waterdichte Cleangard-behandeling, dat het tot honderd procent van de uv-straling tegenhoudt en een thermisch comfort tot 95 procent geeft, met tien jaar garantie en Oeko-Tex Standard 100. Harol geeft voor het doek van de PR220 290 tot 300 gram per vierkante meter bij een halve millimeter dikte.

Bron: Dickson Constant, Orchestra - Harol, Technische fiche PR220

Bron: Renson, Harol en Brustor, technische fiches

Harol geeft er de plaatsingshoek bij: minimaal tien en maximaal vijfenveertig graden. markilux legt de grens voor regenbestendigheid bij een hellingshoek van minstens veertien graden, en dan nog enkel voor een korte, lichte bui.

Bron: Harol, Technische fiche PR220 - markilux, Help and FAQs

Een lamellendak is een constructie en wordt dus als constructie doorgerekend. Renson geeft voor de Camargue een karakteristieke sneeuwbelasting van 173 tot 296 kilogram per vierkante meter, afhankelijk van de span- en pivotcombinatie en geldig tot 2800 millimeter doorloophoogte, met een draagkracht van de dubbelwandige lamellen van 200 kilogram per vierkante meter.

Bron: Renson, Camargue Product Informatie 07/25 en Algarve Product Information 01/26 - Winsol, SO! SPECS 2024

Bedienen mag bij Renson tot maximaal 50 km/h wind; een gesloten Fixscreen in de constructie is gegarandeerd tot 60 km/h. Bij de Algarve geldt één waterafvoer onder de zestien vierkante meter en twee daarboven, waarvan minstens één aan de laagste zijde.

Bron: Renson, Camargue en Algarve productinformatie

Een windautomaat is geen aan-uitschakelaar maar een geheel van drempels en wachttijden. Somfy geeft voor de Soliris Sensor RTS een instelbereik van 10 tot 50 km/h voor de wind en 0 tot 50 klux voor het licht.

Bron: Somfy, montagehandleiding Soliris Sensor RTS

De sensor werkt op 220 tot 240 volt, heeft beschermingsgraad IP34 en een werkingsbereik van -20 tot +50 graden. In installatiemodus zijn de tijden verkort. De Eolis RTS meet enkel wind met hetzelfde bereik van 10 tot 50 km/h; de Eolis 3D Wirefree io meet niet de windsnelheid maar de windinvloed op het scherm zelf, heeft IP 44 en werkt op twee AAA-batterijen.

Bron: Somfy, Soliris Sensor RTS en brochure automaten voor buitenzonwering - Somfy België, Eolis 3D Wirefree io

markilux is uitgesproken over iets waarover veel klachten gaan: rimpels langs de naden zijn een typisch kenmerk van zonweringdoek, het gevolg van gewichtsverdeling en spanning, en volgens de fabrikant een technisch bepaald en onvermijdelijk verschijnsel. Het is dus geen fout in het doek.

Over regen: bij een hellingshoek van minstens veertien graden verdraagt het doek een korte, lichte bui. Bij langere natheid of hevige regen moet het scherm gesloten blijven of ingerold worden, en daarna onmiddellijk weer uitgerold worden om te drogen.

Bron: markilux, Help and FAQs

Voor het reinigen volstaat volgens Dickson meestal water en zeep. Het huis raadt reinigingsproducten, hogedrukreinigers en urenlang wrijven uitdrukkelijk af, en vraagt het doek op het einde van het seizoen voldoende te laten drogen voor het opgerold wordt, om schimmel te vermijden. Doorzakken bij regen wordt volgens Dickson vermeden door het frame zo af te stellen dat het doek perfect strak staat en nergens tegen de constructie schuurt.

Bron: Dickson Constant, onderhoud zonweringdoek

Voor parasols geeft Umbrosa concrete grenzen: de Paraflex Evolution verdraagt windsnelheden tot 6 beaufort of 50 km/h op voorwaarde dat de voet permanent bevestigd is, terwijl de Mono Pole boven 30 km/h of 5 beaufort gesloten moet worden. De doeken wegen 255 gram per vierkante meter voor Solidum en 260 voor Sunbrella, op een frame van geanodiseerd aluminium legering 6060.

Bron: Umbrosa, Technical sheet Paraflex en gebruikershandleiding Paraflex Mono Pole

De klasse-indeling hierboven komt uit NBN EN 14501. Die norm geeft niet één cijfer maar een cijfer per functie: thermisch comfort buiten, thermisch comfort binnen, opaciteitscontrole, beperking van de verblinding, nachtelijke intimiteit, visueel contact met buiten en gebruik van het daglicht, telkens van 0 tot 4.

Naast de g_tot gebruikt men de beschaduwingsfactor F_c: g_tot gedeeld door de g-waarde van de beglazing alleen. In de Belgische EPB-regelgeving heet dat de reductiefactor. Een F_c van 0,25 wil zeggen dat de zonnewinsten vier keer kleiner zijn dan zonder zonwering. Uit metingen op enkele duizenden doeken blijkt telkens hetzelfde: buitenzonwering is veel doeltreffender dan binnenzonwering. Wie de zon buiten houdt vóór ze het glas passeert, wint het van wie ze binnen probeert tegen te houden.

De g_tot wordt berekend volgens NBN EN 13363-1 of, gedetailleerder, NBN EN 13363-2. De productnormen zijn NBN EN 13561 voor buitenzonwering, NBN EN 13120 voor binnenzonwering en NBN EN 13659 voor luiken. In de drie gewesten bestaan er onder voorwaarden premies voor buitenzonwering.

Bron: NBN EN 14501 - NBN EN 13363-1 en -2 - NBN EN 13561, NBN EN 13120, NBN EN 13659 - Buildwise, functies van zonneweringen

Geef ons het type beglazing door, dan rekenen we de g_tot na voor uw werkelijke situatie en bestellen we het doek dat de gevraagde klasse haalt. Meer uitleg bij de Belgische normen.